April 2021

Salmonella

De regels omtrent Salmonella monstername zijn zeer recent aangepast. Wanneer voorheen een Salmonella monster als positief werd bestempeld was vaak nog een verificatie onderzoek mogelijk. Echter, dit extra onderzoek is komen te vervallen. Wanneer een monster vanaf heden als positief wordt bestempeld, dan is dat dus onherroepelijk. Een koppel kan ook niet negatief worden voor Salmonella wanneer deze eenmaal positief is gemeld. Door een risico op vals positieve uitslagen is het nog belangrijker om de monstername zorgvuldig uit te voeren! Enkele tips op een rij:

  • Was vooraf uw handen.
  • Gebruik schone laarzen (ook de binnenkant van de overschoentjes wordt onderzocht).
  • Verstuur monsters direct en verpak ze goed.
  • Controleer of op het inzendformulier de juiste gegevens staan.
  • Zorg ervoor dat de monsters duidelijk voorzien zijn van een identificatie, waaronder het stalnummer. Bij onduidelijke nummering (of bij het samenvoegen van monsters van meerdere stallen) is de kans groot dat alle stallen besmet worden verklaard.

Let tevens extra op wanneer bepaalde vaccinaties zijn uitgevoerd. In koppels gevaccineerd met de Salmovac 440 entstof bijvoorbeeld kan de entstof nog wel eens teruggevonden worden bij de gangbare Salmonella test methodes. Gelukkig kan deze entstof onderscheiden worden van de Salmonella veldstammen. Hiervoor is echter een aanvullend onderzoek nodig. Geef dus bij iedere Salmonella monstername aan wanneer deze entstof gebruikt is in het koppel en communiceer dat ook duidelijk met uw dierenarts en de afnemer van uw pluimvee en eieren. Het kan namelijk een hoop gedoe opleveren wanneer onverhoopt een monster positief wordt gemeld, maar het later (hopelijk is het monster dan nog beschikbaar voor een differentiatie-test) toch de vaccinstam blijkt te zijn!

Ten slotte: herkauwers kunnen drager zijn van Salmonella. Het beweiden van de uitloop met bijvoorbeeld jongvee of schapen geeft hiermee een risico. Hoewel Salmonella dragende koeien kunnen worden opgespoord middels een bloedonderzoek is dit voor schapen veel lastiger. Neem hierover contact op met uw dierenarts om de risico’s op een positieve uitslag van Salmonella bij het pluimvee te minimaliseren.

 

Wormproef 2020 – De eerste trends

In februari 2020 is AviVet gestart met het monitoren van de wormdruk op meerdere legbedrijven, zowel scharrel als bio. Vóór de wormproef onderzochten we al regelmatig mestmonsters, maar niet zo vaak per ronde als in de wormproef. De motivatie voor dit project was in eerste instantie de nieuwe EU Biologische Verordening (Nr. 2018/848, Bijlage II, 1.5.2.5). Hierin staat dat tijdens het gebruik van ontwormingsmiddelen (nul dagen wachttijd eieren) en in de 48 uur erna, de eieren niet als biologisch mogen worden verkocht. Hoewel deze dreiging op losse schroeven is komen te staan, is het voor bijna alle participerende bedrijven zeer waardevol gebleken om mee te doen aan dit project. Met als doel: een stal-specifiek wormprofiel in kaart brengen en gerichter ontwormen. Na één jaar monitoren in 18 stallen is het een mooi moment om de eerst zichtbare trends te delen.

Methode

Een deelnemend bedrijf werd gevraagd om, tot een leeftijd van 30 weken, iedere 2 weken mest op te sturen voor onderzoek. Na 30 weken leeftijd iedere maand, onder voorbehoud van stal-specifieke ontwikkelingen. Vóór de wormproef werd routinematig ontwormd als het aantal eitjes per gram (EPG) gelijk of hoger was dan 300. Tijdens de wormproef werd het moment van ontwormen per bedrijf apart bepaald. Een EPG van 150 zonder haarworm was geen reden tot ontwormen, maar een moment van alertheid. Het mestonderzoek werd dan na 2 weken herhaald om te monitoren hoe snel de wormbesmetting zou toenemen. Een EPG van 500 of hoger en/of aanwezigheid van haarworm was een reden tot ontwormen als er ook maar het geringste vermoeden was dat de gezondheid van het koppel onder druk stond, al dan niet door de wormbesmetting. In sommige gevallen is er pas ontwormd bij een EPG van 2250.

Resultaten

Aantal bedrijven met haarworm

Van de 18 deelnemende stallen heeft ruim de helft naast een besmetting met spoelworm ook een besmetting met haarworm. Deze schadelijke worm is niet met het blote oog waarneembaar en geeft schade aan het darmslijmvlies. Dit is een reden om bij lage besmetting te ontwormen. De aanpak bij stallen met spoel- en haarworm verschilt dus van stallen met alleen spoelworm. Daarom is er bij de verwerking van de resultaten onderscheid gemaakt tussen stallen met alleen spoelworm en stallen met spoel- en haarworm.

Gemiddeld aantal keer ontwormen

Uit de eerste resultaten blijkt dat een koppel met alleen spoelworm gemiddeld 6,8 keer per ronde wordt ontwormd, bij koppels met spoel- en haarworm ligt dit hoger; gemiddeld 8,5 keer per ronde. Het aantal weken tussen een ontworming (het ontwormingsinterval) is bij stallen met alleen spoelworm langer; gemiddeld 7 weken. Bij spoel- en haarworm bedrijven is dit interval gemiddeld 5 weken. Het aantal ontwormingen verschilt ook per leeftijd van een koppel. In het staafdiagram hiernaast staat weergegeven hoe vaak een koppel gemiddeld wordt ontwormd per leeftijdscategorie.

Leeftijd eerste ontworming

Een koppel wordt gemiddeld op 30,2 weken leeftijd voor het eerst ontwormd. De eerste spoelworm besmetting wordt gemiddeld op 26,7 weken leeftijd gemeten, voor haarworm is dit pas op 37,9 weken leeftijd.

Discussie

Het toch behoorlijk hoge aantal ontwormingen per koppel vraagt om discussie. De data zijn verzameld van 18 stallen, maar niet van iedere stal is een hele ronde gemeten. Een aantal stallen zijn pas in de loop van 2020 ingestapt. De dataset is dus nog beperkt. Bedrijven die relatief vaak ontwormen door bijvoorbeeld een geschiedenis met Blackhead of haarworm in de stal, hebben veel invloed op een (nog) kleine dataset. Ten slotte is er nog te weinig wetenschappelijk bewijs om zeker te zijn dat een hogere wormbesmetting de dieren geen last bezorgt. Om die reden is regelmatig besloten om toch te ontwormen bij een EPG vanaf 500. In Zwitserland daarentegen is de reden voor ontworming een EPG van ±2000, dit is een stuk hoger dan in Nederland. Kortom, we gaan door met de wormproef om een nog beter inzicht te krijgen.

Wormproef 2021

Vanwege de goede resultaten en positieve reacties wordt de wormproef verlengd! De grootste voordelen van de wormproef, volgens de deelnemende bedrijven, zijn: een bedrijfsspecifiek wormprofiel met een overzicht van welke wormen er in de stal voorkomen, weten wanneer uw koppel toe is aan een ontworming met als doel om onnodig ontwormen te voorkomen. Aanmelden kan op ieder gewenst moment. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met één van onze dierenartsen.